De stille opmars van Nederlandse wijn en wat dat zegt over ons

door Sico de Moel, initiatiefnemer en wijngaardenier van Domein Bergen

Als je, net als ik, van wijn houdt, heb je het vast gemerkt: Nederlandse wijn staat steeds vaker op tafel en krijgt meer aandacht dan vroeger. Ik begon jaren geleden als restaurateur en nam samen met een groep enthousiastelingen het initiatief voor een kleine natuur-inclusieve wijngaard in Noord-Hollands. Wat ik sindsdien zelf heb mogen ervaren, is dat het succes van Nederlandse wijn niet te danken is aan één grote doorbraak. Het is een optelsom van ontwikkelingen die elkaar langzaam maar zeker steeds beter versterken.

Waarom kan er tegenwoordig wijn worden gemaakt in Nederland?

Vooral door warmere zomers, een langer groeiseizoen en druivenrassen die beter met ons klimaat omgaan.

Nederland was lange tijd simpelweg te onzeker om betrouwbaar wijn te maken. Te nat, te koel, te wisselend. Dat beeld is de afgelopen decennia verschoven. De zomers zijn gemiddeld iets warmer geworden, het groeiseizoen duurt net wat langer en, misschien wel het belangrijkst, er zijn druivenrassen die in dit klimaat goed presteren. Denk aan Solaris en Muscaris: rassen met frisse zuren en fruitige, soms zelfs tropische aroma’s, die in heel Nederland hun plek hebben gevonden. Het zijn vaak ook de rassen die we in Nederland als eerste oogsten. In mijn e-book over duurzame wijnbouw in Nederland kun je hier meer over lezen.

Maar het gaat niet alleen om klimaat of techniek. Er is ook iets veranderd in hoe mensen naar wijn kijken. Steeds vaker hoor ik dezelfde vragen: waar komt deze wijn vandaan, hoe is hij gemaakt en door wie? Mensen bezoeken wijngaarden, stellen de meest bizarre vragen en willen exact begrijpen wat er gebeurt vóór het moment dat de fles uiteindelijk wordt geopend. Die nieuwsgierigheid zien we terug in de populariteit van onze kennisquiz en in de groeiende belangstelling om zelf betrokken te zijn bij een wijngaard.

Je kunt bij Domein Bergen een wijnrank adopteren, meedoen aan activiteiten op het land en in sommige gevallen zelfs mede-eigenaar worden. Dat gaat verder dan een wijncursus of een proeverij. Het is een unieke manier om het hele wijnproductie proces van dichtbij te volgen.

Wat betekent een wijnrank adopteren?

Je volgt het groeiproces van een wijnrank in een wijngaard en deelt in het verhaal en de oogst.

Wijnbouw in Nederland is geen gemakkelijke opgave. De natuur houdt altijd het laatste woord. Vorst in het voorjaar, hagel in de zomer of een periode van droogte: elk jaar is anders. Maar met kennis, aandacht en geduld kun je werken aan wijnen met karakter en herkomst. Nederlandse wijn zal niet meteen wereldwijd de toon zetten, maar wie hier proeft, proeft vaak ook het terroir en het seizoen.

Een wijnrank adopteren betekent dat je een stukje van dat groeiproces volgt. Je ziet hoe de rank zich ontwikkelt, hoe het seizoen verloopt en welke keuzes er onderweg worden gemaakt. Je ontvangt updates en leert hoe klimaat, bodem en timing invloed hebben op wat uiteindelijk in het glas belandt. Het is een bijzonder avontuur dat zich uitstrekt over meerdere jaren.

Voor veel mensen zit de waarde juist in dat volgen: zien hoe iets groeit, soms tegenzit, soms verrast. Adoptie is daarmee vooral een manier om verbinding te maken met het wijnbouwproces, zowel buiten op het land als binnen in de kelder.

Is een wijnrank een geschikt cadeau voor een wijnliefhebber?

Voor wie meer zoekt dan een fles, biedt een wijnrank een persoonlijke en duurzame ervaring.

Een mooie fles blijft natuurlijk altijd welkom. Maar gelukkig hoor ik steeds vaker: “Ik zoek iets anders. Iets persoonlijks. Iets dat blijft hangen.” Niet groots of ingewikkeld, maar iets dat uitnodigt om verder te kijken dan alleen het etiket.

Een eigen wijnrank doet dat. Het geeft een bijzondere ervaring bij het openen van de fles, omdat je weet wat eraan voorafging. Je kent het seizoen, de omstandigheden, de keuzes die zijn gemaakt. Dat verhaal lees je niet terug op een etiket, maar dat moet je zelf ervaren.

Is de opkomst van Nederlandse wijn een trend?

De belangstelling voor Nederlandse wijn is geen kortstondige hype. Het is een logische ontwikkeling die voortkomt uit passie en nieuwsgierigheid voor lokale productie: hoe wordt wijn gemaakt en door wie, wat doet de bodem, hoe reageert een druif op ons klimaat en wat betekent dat voor smaak?

Ik zie mensen anders kijken naar hun glas wijn zodra ze dat proces beter begrijpen. Ze merken dat smaak niet alleen in de kelder ontstaat, maar al begint in de bodem en in het ritme van de seizoenen. In een natuur-inclusieve wijngaard zijn wijnen complex, soms onvoorspelbaar, maar altijd een weerspiegeling van het jaar waarin ze zijn ontstaan.

Waarom we in 2026 voor het laatst nieuwe wijnranken aanplanten

De afgelopen vijf jaar is Domein Bergen stap voor stap gegroeid. Elk jaar kwamen er nieuwe wijnranken bij. Veel leden hebben hun eigen ranken zelf aangeplant, een moment dat vaak langer bijblijft dan de eerste fles die later wordt geopend.

In 2026 doen we dat nog één keer. In mei. Daarna is Domein Bergen vol en begint een nieuwe fase, waarin de focus verschuift naar het verder ontwikkelen van de wijngaard en het opschalen van de productie.

Voor wie nieuwsgierig is naar hoe Nederlandse wijn ontstaat vanaf de aanplant, of voor wie iemand kent die dit bijzonder zou vinden, hebben we kort uitgelegd hoe het werkt op Domein Bergen in een beknopte brochure over de ledenwijngaard en de participatiemogelijkheden.