Monarch druif: smaak, eigenschappen en Nederlandse wijn
DRUIVENRAS OP DOMEIN BERGEN

Monarch druif

BLAUWE DRUIF · VOL & FLUWEELZACHT

kers, aardbei, framboos, fluweelzachte tannines

De Monarch druif is een rode PIWI-druif uit Duitsland, in 1988 gekruist door Norbert Becker aan het Staatliche Weinbauinstitut Freiburg uit Solaris en Dornfelder. De naam zet de toon: een volle, koninklijke rode wijn met diepe kleur, geteeld met de natuurlijke weerstand van een modern ras.

Het is één van de twaalf druivenrassen op de natuur-inclusieve wijngaard van Domein Bergen in Noord-Holland. Deze rode druif geeft een volle, fluweelzachte rode wijn, zelfs in een koeler jaar, én is een echt PIWI-druivenras: schimmeltolerant en daardoor uitstekend geschikt voor duurzame Nederlandse wijnbouw.

Op deze pagina lees je alles over de Monarch smaak, de oorsprong van het ras, de wijn die wij ervan maken en hoe je met een eigen Monarch wijnrank zelf onderdeel wordt van onze wijngaard.

Type druif

Rode PIWI-druif

Smaakrichting

Kers, aardbei en framboos

Herkomst

Freiburg (Duitsland), 1988

Op Domein Bergen

Aanplant in 2021, 2022 en 2023

Waarmee kun je de Monarch vergelijken?

Wie van Dornfelder houdt (veel kleur, rond en sappig rood fruit) proeft in Monarch direct de familie: Dornfelder is een van de twee ouders van dit ras. En wie de ronde zachtheid van Merlot zoekt, vindt hier dezelfde volle, fluweelzachte stijl. De trage suikeropbouw doet zelfs denken aan Pinot Noir. Het grote verschil: Monarch kan dit in het Noordwest-Europese klimaat, met veel minder gewasbescherming.

Binnen onze eigen wijngaard op Domein Bergen is Monarch de zachte, toegankelijke kant van het rode spectrum. Zoek je maximale kleur en kracht, kijk dan naar Rondo; houd je van structuur en cabernet-karakter, dan is Cabernet Cortis jouw ras. Monarch kiest voor rondheid: vol, fluweelzacht en royaal rood fruit.

Hoe smaakt de Monarch?

Monarch is een volle, fluweelzachte druif: kers, aardbei en framboos, met veel kleur en zachte, rijpe tannines. Bijzonder aan het ras: zelfs bij bescheiden suikers (een koele Nederlandse zomer) levert Monarch volle, diepgekleurde rode wijn.

De kleur in het glas is diep robijnrood. In rijpe jaren proeven we er zelfs een vleugje chocolade in.

Het smaakprofiel van de Monarch druif:

  • kers, aardbei en framboos

  • veel kleur, ook in koele jaren

  • volle body, fluweelzachte tannines

  • vleugje chocolade in rijpe jaren

  • diep robijnrode kleur

  • vrijwel altijd droog gevinifieerd

Test het zelf: past de Monarch bij jou?

Dit is de smaakbalans van de Monarch. De vier kenmerken vormen samen de basis van de smaakbalans: licht & soepel tegenover vol & rond, zacht & rustig tegenover fris & levendig, mineraal & aards tegenover vol fruit en ingetogen tegenover bloemig & aromatisch.

Door met de sliders te schuiven ontdek je de ook andere druivenrassen op Domein Bergen.

Waar komt de Monarch vandaan?

Monarch werd in 1988 gekruist door veredelaar Norbert Becker aan het Staatliche Weinbauinstitut Freiburg, hét Duitse instituut voor schimmeltolerante druivenrassen. Het ras droeg lang het kweeknummer FR 487-88 en werd geselecteerd om de kleur en volheid van Dornfelder te koppelen aan de natuurlijke weerstand van Solaris.

Monarch is een kruising van Solaris × Dornfelder: van Dornfelder erfde het ras zijn diepe kleur en ronde, sappige rode fruit, van Solaris de weerstand tegen schimmelziekten. Via Solaris draagt Monarch bovendien genen van wilde druivensoorten als Vitis amurensis: dezelfde Siberische erfenis die ook Rondo zo sterk maakt.

Onderzoek bracht die weerstand precies in kaart: Monarch draagt de resistentieloci Rpv3.3 en Rpv10 tegen valse meeldauw. De raseigenschappen zijn beschreven door het Staatliche Weinbauinstitut Freiburg, de Duitse Rebschule Sester en het biologische wijnhuis Delinat.

Waar groeit de Monarch het beste?

Vandaag groeit Monarch vooral in Duitsland, met Baden als bakermat, en ook in Nederland, bij ons op Domein Bergen. Juist in de biologische en natuur-inclusieve wijnbouw is het ras geliefd: het is bij uitstek geschikt voor teelt zonder intensieve gewasbescherming.

Monarch vraagt een plek met weinig risico op late voorjaarsvorst. Op Domein Bergen groeit het ras op kalkrijke zavelgrond in het Noord-Hollandse duinlandschap; wij oogsten doorgaans in de tweede helft van september.

Waarom doet Monarch het zo goed in Nederland?

Op Domein Bergen planten we PIWI-druiven. PIWI staat voor het Duitse "pilzwiderstandsfähig": schimmelresistent. Waar klassieke blauwe rassen als Pinot Noir in het vochtige Nederlandse zeeklimaat (waar schimmeldruk de grootste vijand van de wijnbouw is) nauwelijks zonder intensieve gewasbescherming kunnen, brengt Monarch de kleur en volheid van Dornfelder mét de weerstand van Solaris.

Extra waardevol hier: zelfs bij lagere mostgewichten geeft Monarch volle, diepgekleurde wijn. Zo kan een volle rode wijn ook in een koel wijnjaar natuur-inclusief geteeld worden.

Example image

Schimmelresistent

Dubbele weerstand tegen valse meeldauw (Rpv3.3 én Rpv10).

Example image

Gemaakt voor koele jaren

Ook bij bescheiden suikers geeft Monarch volle, diepgekleurde wijn.

Example image

Fluweelzacht

Volle, zachte rode wijn met diep robijnrode kleur.

Monarch vraagt daarbij wél vakmanschap. Het ras is gevoelig voor late voorjaarsvorst, dus een goede plek en aandacht in het voorjaar horen er standaard bij. En de suikeropbouw verloopt traag: wij wachten geduldig tot de trossen in september hun volle kleur en rijpheid hebben.

De zavelgrond en de constante wind van het Noord-Hollandse duinlandschap doen de rest: goed doorluchte, gezonde trossen. En omdat Monarch juist bij bescheiden mostgewichten al volle wijn geeft, is het ras een betrouwbare kracht in ons rode spectrum.

Hoe herken je de Monarch in de wijngaard?

Wandel je tijdens een proeverij of werkdag over Domein Bergen, dan herken je de Monarch-rijen aan het grote, donkergroene blad en de klassiek gevormde trossen met blauwzwarte bessen: een rode druif zoals je hem tekent.

Kom je in september langs, dan hangen de trossen er diep blauwzwart bij, glanzend in de nazomerzon, precies zoals op de foto hiernaast, gemaakt in onze eigen Monarch-rijen. Kort daarna oogsten we.

Welke gerechten passen bij de Monarch?

Monarch wijn is een gulle tafelgenoot: vol genoeg voor de grill, zacht genoeg voor de Italiaanse keuken.

Monarch is op zijn best bij lamsvlees, de barbecue en pasta met tomatensaus. Het ronde fruit en de fluweelzachte tannines vragen om gulle, hartige smaken.

Mijn favoriete combinaties:

  • Lamsvlees, gegrilde lamskoteletten of een lamsstoof: rond fruit bij mals vlees.

  • BBQ en grill, geroosterd vlees met een randje: de zachte tannines nemen het rokerige moeiteloos op.

  • Pasta met tomatensaus, van pomodoro tot ragù: fruit bij fruit, body bij body.

  • Harde kaas, oude boerenkaas of een stuk belegen Beemster: kracht bij kracht.

  • Paddenstoelen, gebakken champignons of een risotto: aardse tonen bij zacht rood fruit.

  • Charcuterie, een borrelplank met ham en salami: de wijn schenkt zich er vanzelf bij.

Waarom is de Monarch druif aangeplant op Domein Bergen?

De Monarch druif is gemaakt voor een wijngaard als de onze: een volle rode wijn die zelfs in een koel jaar zijn kleur en rondheid haalt, geteeld zonder intensieve bespuitingen. Het ras gedijt op de kalkrijke zavelgronden van Domein Bergen en past met zijn dubbele meeldauw-resistentie precies bij onze natuur-inclusieve aanpak.

Op onze wijngaard groeit Monarch in de aanplant van 2021, 2022 en 2023, zij aan zij met de andere rode PIWI-rassen Rondo, Cabernet Cortis, Satin Noir, Laurot en Cabaret Noir. De rijen liggen bij het Noord-Hollandse duinlandschap: veel zonuren, schone zeewind en de biodiversiteit van de wilde bosranden om de wijngaarden heen.

Domein Bergen is een coöperatieve wijngaard. Meer dan 1200 wijnliefhebbers participeren met hun eigen wijnranken en volgen hun rank het jaar rond. Van wintersnoei tot oogst. Zo bouwen we aan een waardevol stukje natuur, voor onszelf en voor de generaties na ons.

Het originele plantpaspoort om de bundel Monarch-wijnstokken, aanplant 2022

GECERTIFICEERD PLANTGOED

Van gecertificeerd plantgoed tot wijnrank

Elke Monarch op Domein Bergen begon als gecertificeerde entstek uit Duitsland. Op de foto: het originele plantpaspoort van onze aanplant uit 2022, precies zoals we het van de kweker ontvingen, nog om de bundel wijnstokken heen.

Het etiket vertelt exact wat er geplant is, tot op de kloon. Zo is elke Monarch-rij bij ons herleidbaar tot het veredelingsinstituut in Freiburg waar het ras ontstond.

Sorte: Monarch

Kloon: FR 620 (Freiburg)

Onderstam: Kober 5BB (WÜ 137)

Categorie: Zertifiziert

Herkomst: Duitsland (Baden-Württemberg)

Support Domein Bergen met jouw eigen Monarch

€ 297 per jaar

support onze natuur-inclusieve Nederlandse wijngaard

  • Jouw eigen Monarch op Domein Bergen, volledig verzorgd.
    3 wijnranken, aangeplant in 2022, nu in productie.

  • Wekelijkse updates van de wijngaardenier

  • Help mee met de jaarlijkse oogst

  • Ontvang elk jaar exclusief 3 tot 6 flessen Monarchwijn van je eigen wijnranken

  • Altijd welkom op de wijngaard om te kijken, mee te helpen of te genieten

Adopteer jouw Monarch wijnranken
Zomeractie Cuvée RoodAdopteer alle 6 rode druivenrassen op Domein Bergen compleet

€ 594 € 396 per jaar, die 33% korting houd je voor altijd.

Veelgestelde vragen

Wat betekent "kloon FR 620" op het plantpaspoort?

FR staat voor Freiburg, waar Monarch werd veredeld: FR 620 is de kloonselectie van het ras die bij ons is aangeplant. Onze stokken zijn geënt op onderstam Kober 5BB en als gecertificeerd plantgoed geleverd. Elke Monarch-rij is zo tot op de kloon herleidbaar.

Is Monarch geschikt voor biologische wijnbouw?

Ja, bij uitstek. Dankzij de dubbele resistentie tegen valse meeldauw (Rpv3.3 en Rpv10) kan het ras met weinig tot geen gewasbescherming worden geteeld; Monarch is daarom geliefd in de biologische wijnbouw.

Welke wijn maak je van Monarch?

Een volle, fluweelzachte rode wijn met diep robijnrode kleur: kers, aardbei en framboos, in rijpe jaren met een vleugje chocolade. Monarch wordt zowel puur gebotteld als geblend.

Waarmee kun je Monarch vergelijken?

Met Dornfelder, letterlijk een van de twee ouders: veel kleur en rond, sappig rood fruit. Wie de zachtheid van Merlot zoekt, vindt hier dezelfde fluweelzachte stijl. Binnen Domein Bergen is Monarch de zachte, toegankelijke kant van het rode spectrum: zoek je maximale kleur en kracht, kijk dan naar Rondo; houd je van structuur en cabernet-karakter, dan is Cabernet Cortis jouw ras.

Wordt de Monarch puur gebotteld of geblend?

Dat kan allebei. Monarch kan uitstekend als pure, single-variety wijn, ook in barrique, en is daarnaast een dankbare blendpartner die kleur en rondheid toevoegt.

door Sico de Moel, Augustus 2026

wijngaardenier & initiatiefnemer van Domein Bergen

auteur: 'Duurzame Wijnbouw in Nederland'